Nakababahala, ngunit hindi na dapat ikagulat: umabot na sa senior high school ang mahigit isang milyong mag-aaral, ngunit marami sa kanila ang hirap pa ring unawain ang kanilang binabasa.
Batay sa Senior High School Literacy Assessment ng Department of Education, lumalabas na malaking bahagi ng Grade 11 learners ay hindi pa maituturing na independent readers. Ibig sabihin, may mga kabataang nakababasa ng mga salita, ngunit hindi lubos na nauunawaan ang diwa, mensahe, at kahulugan ng teksto. Sa madaling sabi: nakakabasa, ngunit hindi nakauunawa.
Ito ang mas masakit na mukha ng krisis sa edukasyon. Hindi lamang ito problema ng mababang marka. Hindi lamang ito usapin ng kakulangan sa libro, silid-aralan, o guro. Ito ay palatandaan ng sistemang matagal nang nagpapasa ng bata mula isang baitang patungo sa susunod kahit hindi pa ganap na handa.
Ang pagbabasa ay hindi simpleng pagbigkas ng salita. Ito ay pag-unawa, pagsusuri, paghahambing, pagbuo ng konklusyon, at paggamit ng impormasyon sa tunay na buhay. Kung ang isang senior high school learner ay nahihirapang umunawa ng binabasa, paano siya magiging handa sa kolehiyo, trabaho, negosyo, teknikal na pagsasanay, o responsableng pakikilahok sa lipunan?
Hindi dapat sisihin ang mga mag-aaral. Sila ang unang biktima ng problemang ito. Marami sa kanila ang dumaan sa pandemya, modular learning, kulang na gabay sa bahay, kakulangan sa learning materials, at limitadong remediation. Ngunit hindi rin sapat na gamitin ang mga ito bilang palusot. Kung may datos na, dapat may malinaw na aksyon.
Una, kailangang seryosohin ng DepEd ang reading comprehension bilang pundasyon ng lahat ng asignatura. Hindi lamang guro sa Filipino at English ang dapat magturo ng pagbasa. Sa Science, Mathematics, Araling Panlipunan, TLE, at iba pang asignatura, kailangang matutong umunawa ang bata ng tanong, panuto, datos, graph, teksto, at konsepto. Ang batang mahina sa reading comprehension ay mahihirapan kahit sa subject na hindi “reading” ang tawag.
Ikalawa, hindi dapat maging kosmetiko ang remediation. Hindi sapat ang ilang araw na intervention, attendance sheet, at report na tapos na ang programa. Ang bawat struggling reader ay dapat may malinaw na diagnosis: ano ang hindi niya kaya—bokabularyo, fluency, inference, main idea, sequencing, o critical reading? Kapag hindi tukoy ang problema, hulaan lamang ang solusyon.
Ikatlo, kailangang protektahan ang oras ng guro. Hindi magiging epektibo ang reading intervention kung ang guro ay lubog sa reports, administrative tasks, at sabay-sabay na programa. Kung nais nating matutong bumasa at umunawa ang mga bata, dapat ibalik ang oras ng guro sa pagtuturo, paggabay, pagtatasa, at pag-follow up.
Ikaapat, dapat magkaroon ng katapatan sa promotion policy. Hindi makatao ang pabagsakin ang bata nang walang suporta, ngunit mas hindi rin makatao ang ipasa siya nang hindi handa. Ang tunay na malasakit ay hindi simpleng pagpasa; ito ay pagtitiyak na kapag umakyat ng baitang ang bata, dala niya ang kakayahang kailangan niya sa susunod na antas.
Ikalima, dapat pumasok ang CHED, local government units, paaralan, pamilya, at komunidad sa mas malawak na literacy movement. Kapag ang batang hindi marunong umunawa ay nakarating sa kolehiyo, hindi na lamang ito problema ng basic education. Nagiging problema ito ng higher education, employability, national productivity, at civic life.
Ang numerong mahigit isang milyon ay hindi lamang estadistika. Bawat isa rito ay batang may pangarap, magulang na umaasa, gurong nagsisikap, at bansang nangangailangan ng mamamayang marunong mag-isip. Kapag ang kabataan ay hindi marunong umunawa ng binabasa, mas madali silang malinlang ng pekeng balita, maling impormasyon, mapanlinlang na pangako, at mababaw na paliwanag.
Kaya ang hamon ngayon ay hindi lamang “paano sila papasa?” Ang tamang tanong ay: “paano sila tunay na matututo?”
Hindi sapat ang diploma kung walang pag-unawa. Hindi sapat ang mataas na baitang kung mababa ang kakayahang magbasa. Hindi sapat ang graduation kung ang bata ay iiwan pa rin ng sistema sa gitna ng pahina—nakatingin sa salita, ngunit hindi maabot ang kahulugan.
Panahon na upang gawing pambansang prayoridad ang reading comprehension. Hindi ito maliit na remedial concern. Ito ang puso ng edukasyon. Kapag marunong umunawa ang bata, may pag-asa siyang matuto pa. Kapag hindi, kahit gaano karami ang libro, modules, subjects, at reforms, mananatiling sarado ang pinto ng tunay na kaalaman.
Ang tunay na sukatan ng edukasyon ay hindi kung ilan ang nakaakyat sa susunod na baitang. Ang sukatan ay kung ilan ang tunay na nakaunawa, natuto, at handang humarap sa buhay.