Sa totoo lang, pagod na ang ordinaryong Pilipino. Pagod sa presyo ng bigas. Pagod sa pamasahe. Pagod sa kuryente. Pagod sa gamot. Pagod sa kakaisip kung paano pagkakasyahin ang sweldong hindi na makahabol sa bilihin.
Habang ang mga nasa kapangyarihan ay abala sa bangayan, impeachment, Senate drama, at pagpapalakas ng kani-kanilang kampo, ang nasa baba naman ay araw-araw na nakikipaglaban sa tiyan, bayarin, at takot na baka bukas ay wala nang mailagay sa mesa.
Hindi ito basta reklamo lang. May datos ang gutom. Ayon sa Philippine Statistics Authority, noong 2023, nasa 10.9% ang poverty incidence among families, katumbas ng humigit-kumulang 3 milyong mahihirap na pamilyang Pilipino. Sa antas ng indibidwal, 15.5% o 17.54 milyong Pilipino ang itinuturing na mahirap; at 4.84 milyon ang nabubuhay sa ibaba ng food threshold—ibig sabihin, kulang pa para sa pangunahing pagkain.
At kahit sabihin pang bumaba ang opisyal na poverty rate, ramdam pa rin ng tao ang bigat ng buhay. Noong Abril 2026, umakyat sa 7.2% ang headline inflation mula 4.1% noong Marso. Mas masakit pa, ang pagkain at non-alcoholic beverages ay tumaas sa 6.0%, transportasyon sa 21.4%, at housing, water, electricity, gas and other fuels sa 8.2%. Ang bigas mismo ay nagtala ng 13.7% na pagtaas.
Kaya kapag sinabi ng karaniwang tao na “mahirap ang buhay,” hindi iyon emosyon lang. Iyon ay resibo sa palengke. Iyon ay pamasahe sa jeep. Iyon ay bill sa kuryente. Iyon ay gamot na hindi nabili. Iyon ay hapunang pinaghati-hatian kahit kulang.
Pero ano ang inuuna ng mga nasa itaas?
Imbes na solusyon sa presyo ng pagkain, ang nakikita ng bayan ay bangayan ng mga pulitiko. Imbes na malinaw na plano para sa sahod, trabaho, at ayuda, ang laman ng balita ay banggaan ng mga kampo. Muling na-impeach si Vice President Sara Duterte ng House of Representatives sa botong 257-25, kaugnay ng mga alegasyon ng unexplained wealth, misuse of confidential funds, at threats laban sa Pangulo—mga paratang na kanyang itinatanggi.
Sa kabilang panig, sinasabi ng kampo ni Duterte na handa silang lumaban sa Senado, habang ang ilan sa kanyang mga tagasuporta ay binabansagang pulitika o “political vendetta” ang proseso. Ngunit dito dapat maging malinaw: kung may ebidensya, dapat litisin nang patas; kung pulitika lang, dapat ibunyag; pero hindi dapat gawing palusot ang salitang “vendetta” para takasan ang pananagutan, at hindi rin dapat gawing armas ang impeachment para durugin ang kalaban sa kapangyarihan.
Kasabay nito, sumabog pa ang kontrobersiya sa Senado kaugnay ni Senador Ronald “Bato” dela Rosa. Ayon sa Associated Press, naglabas ang International Criminal Court ng arrest warrant laban sa kanya kaugnay ng mga alegasyon ng crimes against humanity sa drug war, partikular sa pagpatay sa “no less than 32 persons” noong panahon na siya ang hepe ng Philippine National Police. Itinatanggi ni Dela Rosa at ng kampo ni Duterte ang mga paratang.
Mas lalong gumulo nang biglang lumitaw si Dela Rosa sa Senado, hinabol umano ng NBI officers, at sumilong sa plenaryo sa ilalim ng proteksyon ng kapwa senador. Kalaunan, naiulat ang tensyon, lockdown, putukan, at ang kanyang pag-alis mula sa Senate building.
Habang nangyayari ang lahat ng ito, tanong ng ordinaryong Pilipino: Saan kami sa kwentong ito?
Saan ang pamilyang naghahati sa isang lata ng sardinas?
Saan ang construction worker na nauubos ang kita sa pamasahe?
Saan ang nanay na namimili kung bigas ba o gamot ang bibilhin?
Saan ang estudyanteng pumapasok nang gutom dahil “mamaya na lang kakain”?
Ang problema sa pulitika natin, madalas ang mahirap ay ginagamit lang na palamuti sa talumpati. Kapag kampanya, sila ang bida. Kapag may krisis, sila ang pinapapila. Kapag may iskandalo, sila ang nanonood. Pero kapag oras na ng tunay na desisyon, madalas sila ang huling naaalala.
Hindi masama ang accountability. Hindi masama ang impeachment kung may batayan. Hindi masama ang imbestigasyon kung patas at ayon sa batas. Ang masama ay kapag ang buong pamahalaan ay parang entablado ng away-pamilya at away-kampo, habang ang bayan ay unti-unting sinusunog ng presyo, gutom, at kawalan ng pag-asa.
Ang kailangan ng Pilipino ay hindi dagdag na drama. Kailangan niya ng murang pagkain, disenteng sahod, maayos na trabaho, abot-kayang gamot, maaasahang transportasyon, at lider na inuuna ang taumbayan kaysa sariling kampo.
Dahil sa huli, hindi naman ang nasa taas ang unang nasusunog sa krisis. May aircon sila, convoy, security, allowance, at kapangyarihan. Ang unang nauupos ay ang nasa baba—ang manggagawa, magsasaka, tindera, drayber, estudyante, senior citizen, at pamilyang araw-araw nagtatanong: “Paano pa kami mabubuhay?”
Kaya dapat malinaw ang panawagan: kung may kaso, litisin. Kung may anomalya, panagutin. Kung may abuso, imbestigahan. Pero habang ginagawa iyan, huwag kalimutan ang mas malaking kaso sa bayan: ang kahirapang araw-araw nang humahatol sa milyon-milyong Pilipino.
Dahil sa gitna ng away-pulitika, bayan ang nagdurusa.